Dizajn w służbie „tu i teraz” późnego kapitalizmu

Adi Zaffran, Romantic Regimes, dzięki uprzejmości autora, http://adizaffran.com/

IDEA

Billboardy pewnego banku zachęcają przechodniów: „Używaj, zamiast posiadać”. Nie chodzi jednak o usługę polegająca na tym, że bank daje mieszkanie do pomieszkania. To tylko reklama leasingu, dzięki któremu kupisz sobie samochód, a raczej poużywasz go sobie, zamiast nabyć, choć ostatecznie i tak go kupisz. Reklama nie jest więc manifestem konsumpcyjnej rewolucji, a raczej wygląda na efekt tego, że ktoś z działu marketingu poszedł na konferencję, gdzie dowiedział się o ekonomii cyrkularnej (inaczej: współdzielenia) i postanowił wykorzystać nowe trendy w komunikacji.

W Polsce jeszcze nie widać tego wyraźnie, ale w wielu krajach zachodniej Europy konsumenci osiągnęli już stan nasycenia i zamiast kupować nowe: rzeczy, produkty, dobra trwałe, kierują się w stronę ich używania i doświadczania. Za tym idą firmy.

W korporacjach jak grzyby po deszczu rosną departamenty doświadczeń, piony skoncentrowane na użytkownikach czy działy empatii. Połączone siły projektantów i badaczy docierają do najmniej oczywistych, niewyrażalnych, często mało uświadomionych pokładów emocji i wrażeń, by w odpowiedzi budować nowe usługi. Dizajn coraz częściej oznacza projektowanie nie tyle ergonomicznych mebli czy ładnych obiektów, ile dobrego samopoczucia klientów.

RZECZ

Emocje można zbadać, zidentyfikować i  – choć to często trudne  – nazwać. Ale czy można je zaprojektować? Z tym wyzwaniem zmierzył się Adi Zaffran, projektując siłownię miłosnych uczuć. Projekt Romantic Regimes pozwala praktykować gesty i zachowania wspierające miłość. Znajdziemy tam więc urządzenie pomagające przesyłać całusy, wręczać kwiaty, przytulać czy iść za rękę po plaży. U podstawy projektu stoi założenie, że emocje są ucieleśnione i że przez cielesną praktykę i ćwiczenia można je wyzwalać, pobudzać i wzmacniać. Czy to skuteczny sposób na zapobieganie kryzysowi emocjonalnemu? Może warto projekt ściągnąć do Polski i samemu się przekonać?

Adi Zaffran, Romantic Regimes, fot. Dor Kedmi
Adi Zaffran, Romantic Regimes, fot. Dor Kedmi
Adi Zaffran, Romantic Regimes, fot. Dor Kedmi

CZŁOWIEK

Michael Ventura zaczyna swoją książkę nietypowo  – nie od przykładów wzorcowego wykorzystania empatii, ale od pokazania kilku spektakularnych porażek wynikających z braku włączenia empatii w procesie decyzyjnym przez liderów kierujących przedsiębiorstwami. Sprytnie  – z wielkim sukcesem mniej osób może się zidentyfikować niż z porażką. W końcu każdy z nas jej doznał.

Nie oceniaj, zrozum  – tak można by skwitować jego filozofię, która przyświeca działalności studia Sub Rosa, którego Ventura jest szefem i założycielem. Od 2009 roku promuje nietypowe połączenie biznesu i empatii. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że biznes nie ma wiele wspólnego z empatią, często wręcz kojarzy się przeciwnie – z manipulacją i nieczystą grą.

Ventura twierdzi inaczej, a swoją filozofię traktuje uniwersalnie, stosując w życiu osobistym i zawodowym. To filozofia oparta na zrozumieniu innych.

Empatia to współczucie rozumiane jako współ-odczuwanie, a nie litość czy zmartwienie się czyimś losem. Współodczuwanie to z kolei umiejętność zobaczenia tej samej sytuacji z innej perspektywy, to zdolność odczucia emocji, które przeżywa ktoś inny, to wgląd w sytuację, która jest nam zupełnie obca. Empatia to dobre narzędzie do łączenia ludzi – nie tylko w bliskich związkach, ale i w relacjach zawodowych czy komercyjnych. Stosują je dzisiaj nie tylko projektanci kreujący nowe urządzenia czy meble, ale także korporacje, projektując nowe usługi. Nic dziwnego, że Ventura promuje je pod hasłem empatii stosowanej.

Michael Ventura, Applied Empathy. Discovering the Tools to Remove Obstacles, Solve Problems, and Gain Perspective, książka, audiobook, karty, 2018, https://wearesubrosa.com/applied-empathy
Michael Ventura, Applied Empathy. Discovering the Tools to Remove Obstacles, Solve Problems, and Gain Perspective, książka, audiobook, karty, 2018, https://wearesubrosa.com/applied-empathy